Κυρά Κυραλίνα

Περιγραφή

Η «Κυρά Κυραλίνα» δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 15 Αυγούστου 1923 στο περιοδικό Europe και κυκλοφόρησε σε βιβλίο την επόμενη χρονιά από τον εκδοτικό οίκο Rieder. Ο Παναϊτ Ιστράτι, που χαρακτηρίζεται ως «γεννημένος μυθογράφος» και «μυθογράφος της Ανατολής» από τον Ρομαίν Ρολλάν στην εισαγωγή του βιβλίου, ήταν πλανόβιος και ταξιδευτής. Περιπλανήθηκε στα σοκάκια του κοσμοπολίτικου λιμανιού της γενέτειράς του, της Βραΐλας, και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους του, γνωρίζοντας τις χώρες της Ανατολής και της Ευρώπης. Εμπνεύστηκε από τις κουλτούρες τους και έμαθε τις γλώσσες τους. Σε αυτό το eBook, ο Ιστράτι αφηγείται τις περιπέτειες δύο πανέμορφων Κυράδων, μάνας και κόρης. Η μία βρήκε τον θάνατο από έναν βάρβαρο σύζυγο, ενώ η άλλη κατέληξε σκλάβα σε χαρέμι. Οι γυναίκες αυτές, ντυμένες με ακριβές φορεσιές και στολισμένες με πλουμίδια, δημιουργούν μια μοναδική ατμόσφαιρα στο σπίτι τους, με καπνούς από ναργιλέδες, μελωδίες και χορούς που ξετρελαίνουν τους άντρες. Γύρω τους, ένας σαγηνευτικός κόσμος από πλούσιους εμπόρους, άρχοντες, αλλά και χαμάληδες του λιμανιού, μικροπωλητές και κοντραμπαντιέρηδες. Οι ιστορίες τους θυμίζουν τις «Χίλιες και μια νύχτες», όπου οι αφηγήσεις μπλέκονται η μία μέσα στην άλλη. Η Κυρά Κυραλίνα και ο αφηγητής-αδελφός της είναι αντιπροσωπευτικές φιγούρες ενός πολυπολιτισμικού, πολύγλωσσου κόσμου, όπως αυτός που έζησε ο Ιστράτι. Ρουμάνοι, Έλληνες, Αλβανοί, Τούρκοι, Αρμένιοι, Ρώσοι και τσιγγάνοι δημιουργούν ένα παλίμψηστο γεμάτο εκφράσεις, παροιμίες και βρισιές από διάφορες γλώσσες, που στολίζουν περίτεχνα το κείμενο γραμμένο στα γαλλικά. Ο συγγραφέας έμαθε τη γλώσσα μόνος του, διαβάζοντας Γάλλους κλασικούς και περιπλανώμενος στους δρόμους και τα καπηλειά της Γαλλίας. Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο Ζοζέφ Κεσέλ: «… μια αιθέρια και φωτοβόλα αφήγηση σαν το πέταγμα μιας πεταλούδας στον ήλιο, πολύχρωμη σαν ένα τσούρμο περιπλανώμενων τσιγγάνων, μελαγχολική και τρυφερή σαν ένα τραγούδι του δρόμου που δεν τελειώνει ποτέ…» Ο Σταύρος είναι ο πρωταγωνιστής, αλλά η νουβέλα παίρνει το όνομα της αδερφής του, όπως την ονόμασε ένας θείος τους, προσθέτοντας το Κυραλίνα στο Κυρά. Ο Ιστράτι ορθά τιτλοφόρησε τη νουβέλα του «Κυρά Κυραλίνα», όχι μόνο γιατί το όνομα είναι εύηχο και εξωτικό, αλλά επειδή η αδερφή του Σταύρου αποτελεί το κέντρο της ζωής του. Είναι το μόνο πλάσμα που αγάπησε πραγματικά, και ευχόταν να χαθεί ο ίδιος για να ζήσει εκείνη. Όλες οι περιπέτειές του συνδέονται με την Κυρά και τη μάταιη αναζήτησή της. Όπως συμβαίνει σε αυτού του είδους τη λογοτεχνία, με πρότυπο τις «Χίλιες και μια νύχτες» ή τα «Παραμύθια της Χαλιμάς», οι ιστορίες αυτές φέρνουν μαζί τους και άλλες μικρότερες ιστορίες, «όπως πάμε να πάρουμε ένα κεράσι και σηκώνονται μαζί του άλλα δέκα». από το Επίμετρο του Σταύρου Ζουμπουλάκη