Ασκητική

Περιγραφή

«Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβούμαι τίποτα, είμαι λεύτερος». Η «Ασκητική» είναι ένα φιλοσοφικό μανιφέστο με οραματικό και προφητικό τόνο, διαποτισμένο από τη λυρικότητα του δημιουργού της. Το νόημα της ζωής και της ύπαρξης συμπυκνώνεται σε έναν αδιάκοπο αγώνα κατά το «ανηφόρισμα του ανθρώπου», όπου το ηθικό «χρέος» συνυπάρχει με την υπαρξιακή «κραυγή», δίνοντας φωνή στην «ελευθερία». Αυτή η ελευθερία είναι η πλήρης αποδέσμευση της ανθρώπινης οντότητας από κάθε φόβο και κάθε ελπίδα. Ο Καζαντζάκης επεξεργάστηκε την «Ασκητική» του πολλές φορές, θεωρώντας την τον σπόρο από τον οποίο βλάστησε όλο το έργο του, όπως εξομολογήθηκε κάποτε στον Πρεβελάκη. Με άλλα λόγια, είναι η πεμπτουσία της σκέψης του. Αυτό το γενναιόδωρο έργο, με την οδυνηρή ειλικρίνεια και την ποιητικότητά του, εκφράζει τον διακαή πόθο για ελευθερία και τον αγώνα προς την ολοκλήρωση. Τελικά, καταλήγει σε μια δυνατή κραυγή που μας οδηγεί στο ανώτατο σκαλοπάτι της ωριμότητας: τη σιωπή. «Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο· καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο· το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή. Ευτύς ως γεννηθούμε, αρχίζει κι η επιστροφή· ταυτόχρονα το ξεκίνημα κι ο γυρισμός· κάθε στιγμή πεθαίνουμε. Γι’ αυτό πολλοί διαλάλησαν: Σκοπός της ζωής είναι ο θάνατος. Μα κι ευτύς ως γεννηθούμε, αρχίζει κι η προσπάθεια να δημιουργήσουμε, να συνθέσουμε, να κάμουμε την ύλη ζωή· κάθε στιγμή γεννιούμαστε. Γι’ αυτό πολλοί διαλάλησαν: Σκοπός της εφήμερης ζωής είναι η αθανασία.»