Ουτοπία

Περιγραφή

Ο διάσημος μύθος της «Ουτοπίας», γραμμένος από τον Τόμας Μορ στις αρχές του 16ου αιώνα, συνεχίζει να γοητεύει και να προκαλεί το ενδιαφέρον. Το έργο αυτό καταπιάνεται με το αιώνιο φιλοσοφικό ζήτημα της ιδανικής πολιτείας. Ο Μορ ενσωματώνει στο όραμά του για την ιδεώδη κοινωνία στοιχεία από τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τον στωικισμό και τον επικουρισμό. Μιλάει για την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας, την ανεξιθρησκία, την κρατική πρόνοια και τη μέριμνα για όλους τους πολίτες, με στόχο την επίτευξη κοινωνικής ειρήνης και δικαιοσύνης. Το κείμενο αυτό επηρέασε βαθιά τη φιλοσοφική, πολιτική και λογοτεχνική παράδοση της Δύσης, αποτελώντας λαμπρό γέννημα του ουμανισμού της Αναγέννησης. Γιατί η «Ουτοπία» θεωρείται σπάνιο λογοτεχνικό έργο; Επειδή η επίδρασή της στη μεταγενέστερη κουλτούρα είναι αδύνατον να περιοριστεί. Πέρα από τα πολιτικά συστήματα που άμεσα ή έμμεσα υιοθέτησαν τις ουτοπικές διδαχές της, δεν υπάρχει πολιτική σάτιρα, ειδικά στη Βρετανία, που να μη βασίστηκε στο χιούμορ της. Παρότι κυκλοφόρησε το 1516 ως έργο φαντασίας, η «Ουτοπία» στέκεται άνετα και σήμερα ως ένα πρώτης τάξεως δοκίμιο που πραγματεύεται βασικές πολιτικές, κοινωνικές και θρησκευτικές ανησυχίες. Αυτές οι ανησυχίες απασχολούν διαχρονικά τους πολίτες κάθε οργανωμένου κράτους με δομές και προβλήματα. Καθόλου τυχαία, ο Τόμας Μορ ανακηρύχθηκε σερ από τους συμπατριώτες του Εγγλέζους και άγιος από την Καθολική Εκκλησία. Αν ζούσε σήμερα, θα ήταν ο πιο καυστικός και περιζήτητος πολιτικός αναλυτής, και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι θα μπορούσε να κάνει τις ίδιες παρατηρήσεις με αυτές που έκανε πριν από 500 χρόνια, παραμένοντας το ίδιο εύστοχος.