Ένας Μικρός Ήρωας

Περιγραφή

Ο Ντοστογιέφσκι έγραψε αυτό το διήγημα μετά τη σύλληψή του, ενώ βρισκόταν στο φοβερό φρούριο-φυλακή Πετροπαβλόφσκ της Πετρούπολης. Δημοσιεύθηκε το 1857 στα Πατριωτικά Χρονικά με την υπογραφή «Μ-ι». Εκείνη την περίοδο, αν και είχε απελευθερωθεί από τα κάτεργα, δεν είχε ακόμη άδεια να επιστρέψει στην Πετρούπολη. Η δημοσίευση έγινε με τη βοήθεια του αδελφού του, Μιχαήλ Ντοστογιέφσκι, ο οποίος είχε παραλάβει διάφορα χειρόγραφα του συγγραφέα το 1850 μετά την καταδίκη του. Το διήγημα επανεκδόθηκε με μικρές διορθώσεις το 1860 και το 1866, αλλά το αρχικό χειρόγραφο έχει χαθεί. Στις 22 Δεκεμβρίου 1849, μετά την εμπειρία της εικονικής εκτέλεσης και λίγο πριν αναχωρήσει για τα κάτεργα της Σιβηρίας, ο Ντοστογιέφσκι έγραψε στον αδελφό του ένα γράμμα, εκφράζοντας την αγάπη του για τη ζωή και την αγωνία του για το συγγραφικό του μέλλον: «Είναι δυνατόν να μην ξαναπιάσω ποτέ πια πένα στα χέρια μου; [...] Ναι, αν είναι αδύνατο να γράφω, θα πεθάνω. Καλύτερα δεκαπέντε χρόνια φυλακή και μια πένα στο χέρι». Παρά τις πολλές διακοπές, κατάφερε να γράψει αυτό το τρυφερό και χαριτωμένο διήγημα. Οι βασικοί ήρωες παραμένουν ανώνυμοι και δεν έχουν καμία σχέση με τους χαρακτήρες άλλων έργων του, που συχνά έχουν έντονα ονόματα ή χαρακτηριστικά. Εδώ συναντάμε απλώς τον αφηγητή, τον κύριο και την κυρία Μ., μια ξανθιά καλλονή, έναν νεαρό, τον οικοδεσπότη κ.ά. Πολύ αργότερα, στα τέλη της δεκαετίας του 1870, ο Ντοστογιέφσκι περιέγραψε στον Βσιέβολοντ Σολοβιόφ τις συνθήκες υπό τις οποίες γράφτηκε το έργο αυτό. Εξήγησε: «Όταν ξαναβρέθηκα στο φρούριο, σκέφθηκα ότι είχε έρθει το τέλος μου, σκέφθηκα ότι δεν θα άντεχα ούτε τρεις μέρες ακόμα, και ξαφνικά ηρέμησα εντελώς. Τι έκανα εκεί κάτω; Έγραψα τον Μικρό ήρωα. Διαβάστε το, διακρίνεται μέσα απ' αυτό δυσφορία, οδύνη; Έκανα όνειρα γλυκά, ευχάριστα, καλά, και όσο περνούσαν οι μέρες τόσο καλυτέρευαν τα πράγματα. Ω! Η Σιβηρία και τα κάτεργα υπήρξαν ένα μεγάλο ευτύχημα για μένα!».